Trawokulki dla koni – co to jest, jak je podawać i dlaczego warto? Kompletny przewodnik żywieniowy

Trawokulki – to jedna z najbezpieczniejszych i najbardziej naturalnych form paszy objętościowej dla koni. Coraz częściej wybierane są nie tylko przez właścicieli koni sportowych, ale także przez opiekunów seniorów, koni po kolkach, z problemami metabolicznymi, alergiami czy trudnościami stomatologicznymi.

W tym artykule szczegółowo wyjaśniamy:

• czym są trawokulki i jak powstają,

• jaką rolę pełnią w diecie konia,

• kiedy warto je stosować i komu przynoszą największe korzyści,

• jak prawidłowo je podawać,

• oraz dlaczego ich skuteczność potwierdzają badania naukowe.

Czym są trawokulki i dlaczego uważa się je za bezpieczną paszę objętościową?

Trawokulki to suszone i sprasowane rośliny łąkowe, najczęściej mieszanka różnych gatunków traw i ziół. Proces ich produkcji przebiega w kilku etapach:

1. zbiór zielonki w optymalnej fazie wzrostu,

2. szybkie suszenie gorącym powietrzem,

3. sprasowanie w formę kostek (cobs) lub cienkich płatków (chips).

Kluczowe znaczenie ma szybkie i kontrolowane suszenie, które pozwala zachować wartość odżywczą włókna, a jednocześnie eliminuje:

• kurz,

• zarodniki pleśni,

• bakterie i grzyby mogące występować w sianie niskiej jakości.

Dzięki temu trawokulki uznawane są za jedną z najczystszych form paszy objętościowej dostępnych na rynku.

Rola włókna w diecie konia – dlaczego to absolutna podstawa żywienia

Koń jest zwierzęciem przystosowanym do ciągłego pobierania paszy bogatej we włókno. Jego układ pokarmowy – a szczególnie jelito ślepe i okrężnica – działa prawidłowo tylko wtedy, gdy dieta zawiera odpowiednią ilość paszy objętościowej.

Zgodnie z wytycznymi National Research Council (NRC, 2007) włókno:

• stabilizuje procesy fermentacyjne w jelicie ślepym,

• wspiera rozwój korzystnej mikroflory jelitowej,

• zapobiega gwałtownym wahaniom pH,

• ogranicza ryzyko kolek i wrzodów żołądka,

• wpływa pozytywnie na zachowanie konia (redukcja stresu).

Badania opublikowane w Equine Veterinary Journal wskazują, że konie otrzymujące odpowiednią ilość paszy objętościowej wykazują niższy poziom kortyzolu, są spokojniejsze i rzadziej cierpią na zaburzenia trawienne.

Dlaczego trawokulki są alternatywą lub uzupełnieniem siana?

Choć siano stanowi podstawę żywienia koni, jego jakość bywa bardzo zmienna i zależna od:

• warunków pogodowych,

• terminu zbioru,

• sposobu przechowywania.

Trawokulki rozwiązują wiele typowych problemów związanych z sianem, ponieważ:

• mają stały, powtarzalny skład,

• są wolne od pyłu i pleśni,

• pozwalają precyzyjnie kontrolować dawkę paszy,

• sprawdzają się tam, gdzie koń nie może lub nie chce jeść siana.

W badaniach (Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 2019) wykazano, że wysokiej jakości suszone pasze objętościowe:

• poprawiają strawność włókna nawet o 12–18%,

• wspierają odbudowę masy ciała u koni w rekonwalescencji,

• sprzyjają stabilnej pracy jelit.

Najważniejsze zalety trawokulek w praktyce

1. Zdrowy układ pokarmowy

Regularne podawanie trawokulek sprzyja stabilizacji mikrobiomu jelitowego i ogranicza ryzyko kolek oraz zaburzeń trawienia.

2. Bezpieczne żywienie koni z problemami zębów

Po namoczeniu trawokulki tworzą miękką, łatwą do spożycia paszę, idealną dla:

• seniorów,

• koni po ekstrakcjach zębów,

• koni z EOTRH,

• koni odczuwających ból podczas żucia.

3. Kontrola masy ciała i metabolizmu

Niska zawartość cukru i skrobi sprawia, że trawokulki są odpowiednie dla koni:

• z insulinoopornością (IR),

• z EMS,

• po ochwacie.

4. Lepsze nawodnienie

Namoczone trawokulki zwiększają ilość wody w diecie, co ma ogromne znaczenie:

• latem,

• podczas transportu,

• u koni sportowych i starszych.

5. Wydłużenie czasu jedzenia

Wersje chips lub namoczone cobs spowalniają pobieranie paszy, co działa uspokajająco i zmniejsza ryzyko stereotypii.

Komu szczególnie poleca się trawokulki?

Trawokulki sprawdzają się u bardzo szerokiej grupy koni, w tym:

• koni sportowych,

• koni po kolkach i operacjach,

• seniorów,

• koni z RAO, COPD i alergiami,

• koni metabolicznych,

• koni wybrednych lub słabo jedzących siano.

Jak prawidłowo podawać trawokulki?

Dawkowanie

• 0,2–1 kg suchego produktu dziennie – jako dodatek,

• przy zastępowaniu siana: 1,5–2 kg namoczonych trawokulek na 100 kg masy ciała.

Namaczanie

Zalecane szczególnie przy granulatach:

• proporcja 1:2–3 (trawokulki : woda),

• 10–20 minut w ciepłej wodzie,

• 20–40 minut w zimnej.

Częstotliwość

• codziennie,

• okresowo (stres, transport, rekonwalescencja),

• jako część diety objętościowej.

Ciekawostki o trawokulkach

• Żucie trawokulek zwiększa wydzielanie śliny, która naturalnie buforuje kwas żołądkowy.

• Konie często chętniej jedzą trawokulki niż siano, zwłaszcza osobniki wybredne.

• W krajach skandynawskich są podstawową paszą objętościową zimą.

• Ich strawność bywa wyższa niż przeciętnego siana niskiej jakości.

Wysokiej jakości trawokulki Marstall

Jeśli szukasz pewnego, czystego i bezpiecznego źródła włókna, warto sięgnąć po sprawdzone rozwiązania.

Marstall Wiesen-Cobs i Marstall Wiesen-Chips produkowane są z alpejskich łąk, charakteryzują się bardzo niską zawartością cukru i skrobi oraz doskonałą akceptacją przez konie.
Wiesen-Cobs idealnie sprawdzają się po namoczeniu jako zamiennik siana, natomiast Wiesen-Chips to wygodna, bezpieczna forma paszy objętościowej także do podawania na sucho.

To rozwiązania dla właścicieli, którzy chcą świadomie i bezpiecznie zadbać o zdrowie swojego konia. 

Wiesen-Cobs czy Wiesen-Chips – jakie są różnice i co wybrać?

Choć Wiesen-Cobs i Wiesen-Chips powstają z tych samych wysokiej jakości łąk i bazują na identycznym surowcu, różnią się formą, sposobem podawania oraz zastosowaniem w praktyce żywieniowej. Wybór odpowiedniej wersji warto dopasować do indywidualnych potrzeb konia.

Wiesen-Cobs – kiedy sprawdzą się najlepiej?

Wiesen-Cobs to duże, mocno sprasowane kostki, które zawsze należy podawać po namoczeniu. Po zalaniu wodą pęcznieją i tworzą miękką, wilgotną paszę o wysokiej objętości.

Najlepiej sprawdzą się:

• jako częściowy lub całkowity zamiennik siana,

• u koni starszych i z problemami zębów,

• u koni po kolkach, operacjach i w rekonwalescencji,

• u koni, które wymagają łatwego do zjedzenia, bezpiecznego włókna,

• w dietach, gdzie ważne jest zwiększenie pobrania wody.

Wiesen-Cobs są idealnym rozwiązaniem wtedy, gdy zależy nam na miękkiej, łatwostrawnej paszy objętościowej o wysokiej wartości żywieniowej.

Wiesen-Chips – kiedy będą lepszym wyborem?

Wiesen-Chips mają formę cienkich, lekkich płatków, dzięki czemu nie wymagają namaczania (choć można je podawać także na mokro).

Szczególnie polecane są:

• jako dodatek objętościowy do codziennej diety,

• dla koni jedzących zbyt szybko – wydłużają czas pobierania paszy,

• dla koni sportowych w podróży i na zawodach,

• dla koni z RAO, COPD i alergiami (brak pyłu),

• do podawania w siatkach lub paśnikach.

Wiesen-Chips to bardzo praktyczne rozwiązanie tam, gdzie liczy się wygoda, bezpieczeństwo i elastyczność podawania.

Podsumowanie różnic

W praktyce:

• Wiesen-Cobs wybieramy wtedy, gdy potrzebujemy miękkiego zamiennika siana i dodatkowego nawodnienia.

• Wiesen-Chips sprawdzą się jako wygodny dodatek objętościowy, także do podawania na sucho i w podróży.

Obie formy są wartościowym źródłem włókna i mogą być z powodzeniem stosowane zamiennie lub równolegle, w zależności od sytuacji, pory roku i potrzeb konkretnego konia.

Alternatywa dla trawokulek – Wiesen-Fasern

Dla koni, które nie wymagają namaczania paszy objętościowej lub dla właścicieli szukających formy jak najbardziej zbliżonej do naturalnego siana, ciekawą alternatywą są Wiesen-Fasern.

To długie, strukturalne włókno z suszonych łąk, zachowujące naturalną formę trawy, dzięki czemu:

• intensywnie stymuluje żucie i produkcję śliny,

• wspiera prawidłowe trawienie i zdrowie żołądka,

• pomaga wydłużyć czas jedzenia i ograniczyć nudę w boksie,

• jest wolne od pyłu i zanieczyszczeń.

Wiesen-Fasern doskonale sprawdzają się:

• jako uzupełnienie siana,

• dla koni, które jedzą zbyt szybko,

• u koni sportowych i rekreacyjnych,

• w okresach, gdy jakość siana jest zmienna.

Dzięki temu Wiesen-Fasern, obok Wiesen-Cobs i Wiesen-Chips, tworzą kompletną gamę bezpiecznych pasz objętościowych, pozwalając dobrać idealną formę włókna do indywidualnych potrzeb każdego konia.

Mgr inż. Aleksandra Święcicka
specjalistka ds. żywienia koni
doradca żywieniowy
ponad 10 lat praktyki w żywieniu koni

BIO: Zootechnik, absolwentka Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (SGGW), specjalistka ds. żywienia koni z ponad 10-letnim doświadczeniem praktycznym. Od lat zajmuje się doborem pasz i suplementów dla koni sportowych, rekreacyjnych oraz koni o specjalnych potrzebach żywieniowych, w tym z zaburzeniami metabolicznymi, problemami układu pokarmowego, alergiami oraz koni starszych.
W swojej pracy analizowała i prowadziła żywieniowo dziesiątki, a nawet setki koni, łącząc aktualną wiedzę naukową z codzienną praktyką stajenną. Z końmi związana od 6. roku życia, od ponad 16 lat właścicielka koni. W żywieniu stawia na indywidualne podejście do każdego konia.